از مادری تا مادرْصوفی(جایگاه مادر و تطبیق نمودهای شخصیّتی مادران در روایات تذکرة‌الأولیاء عطّار)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیّات فارسی، واحد فسا، دانشگاه آزاد اسلامی، فسا، ایران.

2 استادیار گروه زبان و ادبیّات فارسی، واحد فسا، دانشگاه آزاد اسلامی، فسا، ایران

3 دانشیار گروه زبان و ادبیّات فارسی، واحد فسا، دانشگاه آزاداسلامی، فسا، ایران.

چکیده

   کتاب تذکرةالأولیاء از آثار ارزشمند و منثور عرفانی است که فریدالدّین محمّد عطّار نیشابوری(618ـ540) در آن به شرح احوال و بیان اقوال برخی از مشایخ و عرفای بزرگ پرداخته است. قسمت اعظم این کتاب را روایاتی از زندگی و منش مشایخ با ساختار روایی تشکیل می­ دهد تا ابعاد مختلف شخصیّتی آنان بهتر به خوانندگان نشان داده شود. بررسی دقیق روایات تذکرة­الأولیاء، حضور زنان را به عنوان شخصیّتی نسبتاً ثابت و پرتکرار در نقش­ هایی نظیر مادر، همسر، دختر، معشوق و هم­چنین تأثیر این زنان را بر مشایخ و عرفا نشان می­ دهد. در این مقاله به روش نمونه­ گیری هدفمند و تحلیل محتوا، سیمای مادر و شخصیّت ­پردازی او در روایات تذکرة­الأولیاء عطّار، مورد تحلیل قرار داده شده تا ضمن بررسی ایفای نقش مادران و جایگاه مادر در نگاه عرفای این کتاب  از سوئی و تطبیق چهره مادران در روایات این کتاب با هم از سوئی دیگر، جلوه­ای جدید از شخصیّت مادر به نام مادرْصوفی معرفی گردد.

کلیدواژه‌ها


دوره 17، شماره 28
بهمن 1400
صفحه 1-9
  • تاریخ دریافت: 24 خرداد 1400
  • تاریخ بازنگری: 24 شهریور 1400
  • تاریخ پذیرش: 20 آذر 1400
  • تاریخ اولین انتشار: 24 بهمن 1400